Zarządzanie pojazdami wycofanymi z eksploatacji (VFU) to jeden z najstarszych sektorów przemysłowych we Francji, zorganizowany na długo zanim rozszerzona odpowiedzialność producenta stała się standardem legislacyjnym.
Ustawa AGEC z 2020 roku znacząco zmieniła zasady gry, stawiając producentów, importerów i operatorów przetwarzania przed nowymi obowiązkami oraz konkretnymi terminami.
Ten artykuł omawia aktualne ramy regulacyjne, ich konkretne wymogi oraz wyzwania, jakie stawiają one przed wszystkimi zaangażowanymi w zbiórkę i przetwarzanie.
Podsumuj ten artykuł za pomocą:
🎯 W skrócie: system VFU
- Od stycznia 2024 roku producenci i importerzy samochodów, furgonetek, dwukołowych pojazdów silnikowych i czterokołowców formalnie podlegają EPR w ramach tego systemu.
- Każdego roku we Francji około 1,2 miliona pojazdów kończy swój cykl życia; Komisja Europejska szacuje, że ponad jedna trzecia VFU w całej Europie znika z legalnego sektora przetwarzania.
- Recycler Mon Véhicule to opcja organizacji odzysku; Stellantis, Toyota, Nissan, Iveco i SAIC Motor zamiast tego uzyskały zezwolenia na indywidualne systemy.
- Cele w zakresie recyklingu i odzysku obowiązują do 2028 roku: 85% ponownego użycia i recyklingu, 95% całkowitego odzysku oraz rosnące cele odzysku części.
Krótka odpowiedź: jeśli produkujecie lub importujecie na rynek francuski samochody, furgonetki, dwukołowe pojazdy silnikowe lub czterokołowce, podlegacie systemowi VFU od stycznia 2024 roku. Możecie przystąpić do organizacji odzysku Recycler Mon Véhicule albo ubiegać się o zezwolenie na indywidualny system, tak jak zrobiło to już kilku dużych producentów. Największym problemem strukturalnym tego sektora nie jest biurokracja związana ze zgodnością, lecz utrzymywanie się nielegalnego obiegu złomowania pojazdów, który reforma EPR ma na celu wyeliminować.
🔍 Jak to zweryfikowaliśmy
Liczba 1,2 miliona pojazdów rocznie oraz szacunek dotyczący nielegalnego obiegu (ponad jedna trzecia francuskich VFU, około 4 miliony pojazdów na poziomie europejskim według Komisji Europejskiej) odzwierciedlają opublikowane szacunki dostępne w momencie publikacji tego artykułu. Zezwolenie Recycler Mon Véhicule (kwiecień 2024 roku, do 31 grudnia 2029 roku) oraz zezwolenia na indywidualne systemy dla Stellantis, Toyoty, Nissana, Iveco i SAIC Motor są aktualne w momencie publikacji. Cele w zakresie recyklingu i odzysku do 2028 roku odzwierciedlają obecną specyfikację; tymczasowe porozumienie UE z grudnia 2025 roku w sprawie projektowania pojazdów i zarządzania końcem ich życia było w momencie publikacji wciąż finalizowane, dlatego jego wdrożenie w 2026 roku należy traktować jako przewidywane, a nie ostatecznie przesądzone.
🚗 Ramy VFU przekształcone przez ustawę AGEC
Nowe obowiązki EPR dla starego sektora
Sektor VFU ma niecodzienną cechę – jest zorganizowany od 2006 roku na mocy dyrektywy europejskiej, na długo przed generalizacją systemów EPR, którą wprowadziła ustawa AGEC z 2020 roku. Ta ustawa przekształciła zakres tego sektora: od stycznia 2024 roku producenci i importerzy samochodów osobowych, furgonetek, dwukołowych pojazdów silnikowych i czterokołowców formalnie podlegają EPR.
Stawka jest wysoka. Każdego roku we Francji około 1,2 miliona pojazdów kończy swój cykl życia, co odpowiada dziesiątkom tysięcy ton materiałów niebezpiecznych, które mogą skazić glebę i wody gruntowe, jeśli przetwarzanie odbywa się poza legalnym obiegiem.
Nielegalny obieg jako główne wyzwanie operacyjne
Według niektórych szacunków ponad jedna trzecia VFU przetwarzanych lub eksportowanych nieprawidłowo znika co roku z legalnego sektora przetwarzania – zjawisko, które Komisja Europejska szacuje na około 4 miliony pojazdów na poziomie europejskim. Reforma EPR została zaprojektowana specjalnie, by temu przeciwdziałać, wymagając systematycznych umów między producentami a operatorami przetwarzania oraz nakładając obowiązkową identyfikowalność dla każdego pojazdu w całym łańcuchu. Porzucone wraki na terytoriach zamorskich objęte są własnymi, szczególnymi przepisami, w tym premią za zwrot obowiązującą od 2024 roku, mającą skierować posiadaczy pojazdów do zatwierdzonych obiegów.
🚀 Sprzedajecie we Francji pojazdy lub dwukołowe pojazdy silnikowe?
Uzyskajcie jasną, bezpłatną odpowiedź w kilka minut.
✅ Karta kredytowa niewymagana
🏢 Dwie uzupełniające się ścieżki zgodności
Recycler Mon Véhicule oraz zatwierdzone systemy indywidualne
Producenci działający w tym sektorze mogą wypełnić swoje obowiązki EPR, przystępując do organizacji odzysku Recycler Mon Véhicule, zatwierdzonej w kwietniu 2024 roku do 31 grudnia 2029 roku i będącej pierwszą tego rodzaju organizacją odzysku VFU w Europie, albo uzyskując zezwolenie na indywidualny system od Ministerstwa Transformacji Ekologicznej.
Kilku dużych producentów podlegających systemowi VFU wybrało ścieżkę indywidualnego systemu, uzyskując własne zezwolenia: Stellantis, Toyota, Nissan, Iveco i SAIC Motor. Ten podział zmusza ośrodki VFU i złomiarnie w całym kraju do negocjowania umów marka po marce, co zazwyczaj osłabia niezależnych operatorów w porównaniu z sieciami już zintegrowanymi z producentami.
Zmiana statusu operatorów przetwarzania
Od 1 stycznia 2025 roku ośrodki VFU muszą zostać sklasyfikowane zgodnie z przepisami dotyczącymi instalacji klasyfikowanych ze względu na ochronę środowiska, zastępując dotychczasowy system zezwoleń prefekturalnych. Tego samego dnia wszedł w życie zakaz składowania nieposortowanych, niemetalicznych pozostałości po strzępieniu, co wymaga od złomiarni inwestycji w sprzęt do sortowania po strzępieniu (sita, separatory optyczne, stoły densymetryczne). Te równoczesne zmiany regulacyjne oznaczają istotne obciążenie zgodnością dla operatorów, których marże są już i tak wąskie.
📈 Ambitne cele na wieloletniej ścieżce
Wskaźniki recyklingu i ponownego użycia do 2028 roku
System VFU wyznacza liczbowe progi dla recyklingu materiałowego i odzysku obowiązujące do 2028 roku: 85% ponownego użycia i recyklingu, 95% całkowitego odzysku, a także rosnące cele odzysku części: 8,5% w 2024 roku, 10% w 2026 roku i 16% w 2028 roku. Szczegółowe cele obejmują również tworzywa sztuczne i szkło odzyskiwane podczas przetwarzania: 65%, a następnie 70% dla tworzyw sztucznych, oraz 50%, a następnie 65% dla szkła, oba do 2028 roku. Dwukołowce i czterokołowce mają jeszcze bardziej wymagające cele odzysku części, sięgające 40% do 2028 roku, co będzie wymagało znacznego wzrostu dostępności części nadających się do ponownego użycia.
| Cel | Wskaźnik | Termin |
|---|---|---|
| Ponowne użycie i recykling | 85% | 2028 |
| Całkowity odzysk | 95% | 2028 |
| Odzysk części (samochody/furgonetki) | 8,5% → 10% → 16% | 2024 / 2026 / 2028 |
| Odzysk części (dwukołowce/czterokołowce) | 40% | 2028 |
| Odzysk materiałowy tworzyw sztucznych | 65% → 70% | Do 2028 |
| Odzysk materiałowy szkła | 50% → 65% | Do 2028 |
Ekoprojektowanie i transformacja elektryczna
Poza samą zgodnością deklaratywną, przepisy dotyczące VFU skłaniają producentów do uwzględniania ograniczeń związanych z końcem życia produktu już na etapie projektowania pojazdu, w szczególności w zakresie doboru materiałów i łatwości demontażu. Przyspieszające przejście na pojazdy elektryczne przynosi również nowe wyzwania techniczne, zwłaszcza w zakresie przetwarzania baterii trakcyjnych, których procesy recyklingu wciąż są przedmiotem organizacji przemysłowej. Komisja Europejska przyjęła w grudniu 2025 roku tymczasowe porozumienie w sprawie rozporządzenia mającego zreformować ramy projektowania pojazdów i zarządzania ich końcem życia, którego przepisy mają zacząć uzupełniać obowiązki krajowe od 2026 roku.
💡 Wskazówka: jeśli jesteście mniejszym importerem wprowadzającym pojazdy do Francji, przystąpienie do Recycler Mon Véhicule jest niemal zawsze praktyczniejsze niż ubieganie się o zezwolenie na indywidualny system, które ma sens tak naprawdę tylko dla producentów posiadających skalę pozwalającą na bezpośrednie negocjowanie własnej sieci przetwarzania. Nie zakładajcie, że musicie działać tak samo jak Stellantis czy Toyota.
🚀 Nie jesteście pewni, która ścieżka zgodności jest dla Was odpowiednia?
Ekovio mapuje Wasze obowiązki VFU i najlepszą opcję.
✅ Karta kredytowa niewymagana
❓ Najczęściej zadawane pytania dotyczące systemu VFU
Kto podlega systemowi EPR dla VFU?
Producenci i importerzy samochodów osobowych, furgonetek, dwukołowych pojazdów silnikowych oraz czterokołowców wprowadzanych na rynek francuski, formalnie podlegający obowiązkowi od stycznia 2024 roku.
Czy muszę przystąpić do Recycler Mon Véhicule?
Nie, przystąpienie do zatwierdzonego systemu indywidualnego jest alternatywą, choć zazwyczaj jest to praktyczne rozwiązanie tylko dla producentów o skali pozwalającej na zbudowanie własnej sieci przetwarzania.
Czym jest nielegalny obieg VFU i dlaczego ma znaczenie dla firm przestrzegających przepisów?
Odnosi się to do pojazdów przetwarzanych lub eksportowanych poza legalnymi kanałami, szacowanych na ponad jedną trzecią francuskich VFU. Ma to znaczenie, ponieważ wymogi identyfikowalności i umów wprowadzone reformą EPR są zaprojektowane specjalnie po to, by tę lukę zamknąć, więc oczekiwania dotyczące zgodności w tym obszarze wciąż rosną.
Jakie są obecne cele recyklingu dla pojazdów?
85% ponownego użycia i recyklingu, 95% całkowitego odzysku oraz rosnące cele odzysku części, sięgające 16% do 2028 roku dla samochodów i furgonetek oraz 40% do 2028 roku dla dwukołowców i czterokołowców.
Czy system EPR obejmuje również baterie pojazdów elektrycznych?
Przetwarzanie baterii trakcyjnych to aktualne wyzwanie techniczne w ramach VFU, a recykling baterii w szerszym ujęciu jest objęty własnym, odrębnie rozwijającym się systemem EPR.
Wyprzedźcie zaostrzające się przepisy systemu VFU
Zgodność w obszarze VFU zmienia się szybko: nowe klasyfikacje operatorów, rosnące cele recyklingu i reforma na poziomie UE – wszystko to zbiega się w podobnym czasie. Prawidłowe określenie ścieżki zgodności (organizacja odzysku lub system indywidualny) już teraz pozwala uniknąć pośpiechu, gdy nadejdzie kolejny termin.
Rozpocznijcie bezpłatny okres próbny z Ekovio, aby zarządzać swoją zgodnością VFU i śledzić nadchodzące terminy.
